Chuyên mục: Sống Đời Tử Đạo
Số 29: Thánh Tê-pha-nô Tê-ô-đo Cu-ê-not Thể – Nguyện ước phúc tử đạo
Mơ ước truyền giáo hằng thôi thúc
Thánh Tê-pha-nô Tê-ô-đo Cu-ê-not Thể (Etienne Théodore Cuénot) sinh ngày 08/02/1802 tại nước Pháp. Mặc dù gia cảnh khó khăn, ngài vẫn kiên trì học tập với mong ước “Con muốn làm linh mục, nhưng không ở trong nước, con muốn đi truyền giáo ở nơi xa”.
Trải qua nhiều chặng đường gian nan trên hành trình ơn gọi, ngày 24/9/1825, ngài được truyền chức linh mục. Nhưng ước mơ truyền giáo ngày càng thôi thúc mãnh liệt trong ngài. Ngày 23/6/1827, ngài được nhận vào Hội Truyền Giáo Pa-ri, cương quyết bước theo ơn gọi thừa sai.
Sứ vụ của vị giám mục trong thời kỳ cấm cách
Năm 1829 khi tới Việt Nam, ngài đến chủng viện Lái Thiêu học tiếng, dạy La-tinh, và nhận tên Việt là “Trí”, ngài cũng giúp việc truyền giáo ở các vùng lân cận. Ngày 03/05/1835, Cha Cu-ê-not được thụ phong làm Giám mục phó Giáo phận Đàng Trong và sau đổi tên Việt là “Thể”.
Thời kỳ bắt bớ dữ dội, Đức cha Thể phải luôn trốn tránh ẩn núp, nhưng ngài cũng hoạt động mục vụ không ngừng. Đức cha ở Quảng Ngãi rồi đi thăm các nơi như Kim Sơn, Bến Đa, Gò Xoài, Gia Hựu, Gò Thị. Đức cha cho phép các cha và chủng sinh về lánh tại Gia Định nhưng chính mình lại kiên quyết ở lại cùng bổn đạo.
Chăm lo cho tương lai của Giáo Hội Việt Nam
Ngay cả khi khốn cực chồng chất, việc Đức cha Thể lo trước hết là hàng giáo phẩm Việt Nam. Đức Cha mở hai chủng viện và truyền cho mỗi linh mục phải có vài chú bé ở với mình để dạy dỗ và chuẩn bị cho họ vào chủng viện. Hầu như năm nào, Đức Cha cũng gửi chủng sinh sang Pi-năng. Và cứ như thế, sau 26 năm làm Giám mục, Đức cha Thể đã truyền chức cho 56 linh mục.
Cuộc tử đạo nơi chốn ngục tù
Tháng 10/1861, Đức cha Thể cùng với thầy Tuyên và chú Nghiêm bị bắt tại làng Gò Bồi và giải về tỉnh Bình Định. Trong thời gian giam giữ, Đức cha ngã bệnh nặng, không ăn không uống. Quan truyền đánh đòn thầy Tuyên và chú Nghiêm thật đau chỉ vì Đức cha không uống thuốc. Thương hai người, Đức cha bằng lòng uống, dù khi uống thuốc vào bệnh tình ngày càng trầm trọng hơn vì trong đó có bỏ chất độc. Đêm khuya ngày 14/11/1861, một tù nhân nghe tiếng Đức cha gọi tên Cha Bưu rồi im lặng hoàn toàn. Sáng hôm sau, Đức cha Thể đã qua đời trong ngục ở tuổi 60.
Cũng chính sáng hôm ấy, án xử bá đao và chặt đầu Đức Cha tới Bình Định. Quan Tổng đốc cho lính bó xác Đức cha lại, buộc vào bốn đoạn tre đem chôn. Theo lệnh truyền tháng 02/1862, xác Đức cha bị đào lên, nhưng lạ thay là xác còn nguyên vẹn. Xác ngài phải bỏ xuống sông Bình Định và bị mất tích.
Cách ngài đã sống: Nguyện ước phúc tử đạo
Đau thương là vậy, nhưng đó lại là nguyện ước phúc tử đạo của Đức cha Thể. Như ngài đã từng viết thư cho cha mẹ rằng: “Con còn mơ ước mỗi ngày con như sắp phải chết đói, chết khát, bị chém đầu, bị giết hại vì đạo Chúa.” Mặc dù bị đau thần kinh, cảm cúm, thổ ra máu, bị sốt nặng tưởng khó qua khỏi, nhưng ngài vẫn kiên trung “Tôi ước ao được chết chém hay bị xử giảo hơn là chết vì bệnh”.
Cách chúng ta sống: Tình yêu dẫn lối những hy sinh
Chính tình yêu son sắt dành cho Thiên Chúa và lòng mến đối với đoàn chiên đã trở thành động lực giúp Đức cha Thể đối diện với bao khó khăn thử thách. Gương sáng tử đạo của ngài thôi thúc người Ki-tô hữu ngày nay hãy để tình yêu dẫn lối những hy sinh, can đảm đón nhận đau khổ khi lựa chọn theo Chúa, không chỉ sống cho riêng mình nhưng còn sống vì tha nhân, đồng thời có trách nhiệm với những người mình được trao phó.
Giáo Hội tôn kính Thánh Tê-pha-nô Thể
Ngày 02/5/1909, Đức Giám mục Tê-pha-nô Thể được phong chân phước. Ngày 19/6/1988, ngài được Giáo Hội tôn phong lên bậc hiển thánh và mừng lễ vào ngày 14/11 hằng năm.
BTT Sở Kiện
_________
*Tham khảo:
Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam – Thánh Tê-pha-nô Tê-ô-đo Cu-ê-not Thể
